Büyük ılımlılık bitti, stagflasyon kapıda

Dünya iktisadı büyük bir değişimden geçiyor. Temelleri yerinden sarsan büyük bir rejim değişikliği kapıda üzere. Yatırımcıların çok kutuplu yeni dünyaya ahenk sağlaması kaçınılmaz.

Düşük getiri ve yüksek oynaklık, kolay para dünyasında varlıkların kıymet kazanmasını kovalamaktan uzaklaşmayı mecburî kılıyor.

Varlık yöneticilerinin dikkate alması gereken çok sayıda riskten biri 2022’de giderek daha bariz hale geldi: çok kutuplu bir dünyaya yanlışsız geçiş. Bunun şirketler, siyaset yapıcılar ve yatırımcılar için derin tesirleri var.

Gerilimlerin denetimi zorlaşıyor

Çin’in bir harika güç olarak ortaya çıkmasından bu yana, global güçler ve onların vekilleri ortasındaki tansiyonları denetim altına almanın daha güç göründüğü bir dünyaya yanlışsız ilerliyoruz. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ve Çin-Tayvan münasebetlerinde artan gerginlik, değişim suratının daha da arttığını gösteriyor.

Berlin Duvarı’nın yıkılması ve Çin’in Dünya Ticaret Örgütü’ne üye olmasının akabinde dünya iktisadı globalleşmenin nimetlerinden faydalanmaya başladı. Dijital ve bilgi ihtilaliyle desteklenen memleketler arası ticaret ve fikir alışverişindeki büyüme, global gayrisafi yurtiçi hasılayı yükseltti.

Küreselleşme, şirketlerin düşük girdi maliyetlerine erişebildiği ve ekonomik büyümenin artan verimlilikten yararlandığı 2008 mali krizine kadar süren istikrarlı “Büyük Ilımlılık” periyodunun temel itici gücüydü. Misal biçimde, hükümetler savunma bütçelerini azaltma ve finansal hizmetler ve güç tedariki için öbür uluslara güvenme konusunda kendilerini rahat hissetmişlerdir. Bu çeşit global verimlilikler düşük enflasyon için bir yer oluşturmuş ve bu da para siyasetinin daima olarak destekleyici olmasına imkan sağlamıştır.

Doları tahtından etmek kolay değil

Öngörülebilir gelecekte doların rezerv para ünitesi olarak kalması beklenen olsa da, risklerin azaldığı devirlerde sığınılacak bir liman ve memleketler arası finansman için başvurulacak bir yer olma pozisyonunun uzun vadede zorlanacağı aşikar. Bunun nedeni, kısmen Rusya’ya uygulananlar üzere yaptırımların tesirini zayıflatmak için daha fazla ülkenin dolara dayalı finansal sisteme olan inancını azaltması. Lakin merkez bankalarının döviz varlıklarının yüzde 60’ı hala dolar cinsinden.

Bununla birlikte, şu anda bariz bir alternatif aday yok. Örneğin, Euro bloğu ABD siyasetine çok bağlıyken, yuan gereğince milletlerarası değil. Kripto para üniteleri kendi rollerini oynayabilir, fakat prestiji para ünitelerinden vazgeçerek büyük bir güçten vazgeçecek ülkeler tarafından benimsenmeleri gerekir. Tahminen de en net sonuç, döviz oynaklığının artacağı ve yatırımcıların daha fazla çeşitlendirme yapmasının zarurî olması.

Yatırımcılar olarak, zihniyetimizi kolay para dünyasında varlıkların kıymet kazanmasını kovalamaktan uzaklaştırmalı ve bunun yerine global güç dönüşümünü ilerleten, üretimi tekrar konumlandıran, istikrarlı tedarik zincirleri sağlayan ve global güvenliği destekleyen şirketlere sermaye tahsis etmeliyiz. Çok kutuplu bir dünyada, bunu başaranların yalnızca hayatta kalması değil, gelişmesi de muhtemel.