Çinli madencilik şirketleri, bilinen en büyük nikel rezervlerinin bulunduğu Endonezya’nın Sulawesi ve Halmahera adalarına yalnızca bu yıl 3,2 milyar dolar, 10 yıl içinde ise toplamda 14,2 milyar dolar yatırım yapmış bulunmakta. Yatırımların ölçüsü, önümüzdeki 10 yıl boyunca şirketlerin nikel tedarikini sağlamaya yetecek boyutta.
Nikel, çoğunlukla paslanmaz çelik üretiminde kullanılırken, elektrikli araç üretimi için de büyük değer taşıyor. Yüksek performanslı pillerin yüzde 90’ını oluşturan metale olan talebin, yakın gelecekte arzını geçeceği konusunda telaş duyuluyor. Bu, Tesla üzere elektrikli araç üreticileri ve en büyük elektrikli araç pazarı olan Çin için sorun oluşturuyor. Tesla CEO’su Elon Musk, 2020’de madencilere daha fazla nikel çıkarmaları için davet yapmıştı.
ABD’nin, nikelde Çin’e olan bağlılığından kurtulması için 90 milyar dolarlık yatırım yapması gerekiyor
Çinli şirketler, pil üretmek için gereken çeşitli hususların tedarikini teminata almış bulunmaktalar ve Bloomberg datalarına nazaran önümüzdeki en az beş yıl boyunca tedarik zincirine hükümran olacaklar. ABD’nin nikel ve başka değerli minerallerde Çin’e olan bağlılığından kurtulması için, 2030’a kadar 90 milyar dolarlık yatırım yapması gerekiyor.
Endonezya lideri Joko Widodo, 2020 yılında ülkesinin metal cevherlerini ihraç etmesini yasaklamış ve ihracatları işlenmiş eserlere sınırlamıştı. Bu sayede Endonezya’nın nikel ihracatının bedeli 3 milyar dolardan 30 milyar dolara çıktı. Widodo Ağustos ayında, “Endonezya’da yalnızca pil değil, elektrikli araçlar da üretmek istiyoruz” demişti.
Çin’de bilinen nikel rezervlerinin yüzde beşinden daha azı bulunuyor. Çin’in nikel üzerinde büyüyen denetimini araştıran Rice University tabibi Michelle Foss, “Çin, ABD’li, Avrupalı, Kanadalı ve Avustralyalı şirketlerin yatırım yapmadığı bölgelere yatırım yapmak için hazır bulunmaktaydı” dedi.
Çin’in 14,2 milyar dolarlık yatırımına karşı ABD, Kanada, Avustralya ve Güney Kore toplamda 1,5 milyar dolar yatırım yaptı
ABD, Kanada, Avustralya ve Güney Kore, Sulawesi ve Halmahera’da son 10 yıl içinde toplamda yalnızca 1,5 milyar dolarlık yatırım yapmış bulunmakta. Bunun nedeninin, Endonezya’da çıkarılan nikelin düşük kalitede olması ve çoklukla paslanmaz çelik için kullanılması olabileceği belirtiliyor. Lityum pil üreticileri ise yüzde 99,8’den daha yüksek saflıkta nikele gereksinim duyuyor. Bu kalitedeki nikelin ise büyük oranda Avustralya ve Kanada’da bulunduğu belirtiliyor.
Çin düşük kalitedeki nikeli işlemek için yüksek maliyetli ve etrafa ziyanlı HPAL sürecini uyguluyor
Çinli şirketler ise, Endonezya nikelini HPAL ismi verilen özel bir teknikle işliyor. Bu sürecin sıkıntı, yüksek maliyetli ve etrafa ziyanlı olduğu belirtilirken, Çinli şirketler nikel fiyatlarının yüksek, cevher fiyatlarının ise düşük kalacağını iddia ettikleri için, HPAL sürecinin ticari olarak uygulanabileceğini düşünüyorlar. Buna ek olarak ne Endonezya ne de Çinli yatırımcılar çevresel meselelere öncelik verme konusunda istekli değil.
Samsung’un tedarikçilerinden olan GEM ve dünyanın en büyük elektrikli araç pili üreticisi Contemporary Amperex Technology, Eylül ayında Endonezya’da yaptıkları iştirakte HPAL sürecinin uygulandığı bir üretim tesisi kurmuşlardı. Dünyanın en büyük nikel ve paslanmaz çelik üreticisi Tsingshan Holding Group da, Sulawesi’deki HPAL rafinerisinden iki Çinli şirkete yılda 100 bin ton yarı işlenmiş nikel tedarik etmeyi planlıyor.
Endonezya Denizcilik ve Yatırım Bakanı Luhut Panjaitan, “Çin teknolojisini bizimle paylaşmak istiyor. Weda Bay’de Buli’de ve Bintan’da daha fazla nikelimiz var. Ülkemizin ne kadar güçlü olduğunu görüyorsunuz” dedi.
Diğer bölgelerde ise Çinli şirketler daha fazla dirençle karşılaşıyorlar. ABD, Avustralya ve Kanada, elektrikli araçlar ve pak güç ile kontaklı kritik gereçlere olan yabancı yatırımlar konusunda kontrolleri artırıyor. Büyük nikel rezervlerine sahip bir öteki ülke olan Filipinler de, Çin’in Güney Çin Denizi’nde izlediği siyasetler nedeniyle ülkeye sıcak bakmıyor.




































































































