Taban fiyatta sona gelindi

Milyonlarca çalışanın sonucunu beklediği taban fiyat sürecinde sona gelindi. Bu yıl süreç yüksek enflasyon ve artan hayat maliyetleri hasebiyle kamuoyunun gündeminde evvelki yıllara nazaran daha fazla öne çıktı.

Asgari fiyatın kamuoyunda daha fazla gündeme gelmesinin temel nedenlerinden biri de taban ücretlilerin çalışanlar ortasındaki hissesinin yüksek olması oldu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve DİSK-AR datalarına nazaran Türkiye’de taban fiyat civarında çalışanların oranı yüzde 50 düzeyinde oldu.

Asgari fiyat sürecinin başlarında emekçi kesitini temsil eden Türk-İş cephesinden gelen kırmızı çizginin 7 bin 785 TL olduğu açıklaması tartışmalara yol açarken, Minimum Fiyat Tespit Kurulu’nun üçüncü toplantısının akabinde Türk-İş Lideri Ergün Atalay’ın resmi tekliflerinin 9 bin TL olduğunu söylemesi de sürecin değerli gelişmelerinden biri oldu.

2023 yılına ait minimum fiyat maratonunda Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın TBMM kulisinde gazetecilere yaptığı sürecin patron bölümüyle görüşülüp tamamlanacağına ait açıklamalar da öne çıktı.

Erdoğan, Alım ile bir ortaya geldi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Çarşamba akşamı Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı Vedat Alım ile minimum fiyat konusundaki gelinen son gelişmeleri ele aldı.

Erdoğan, 9 bin TL’lik teklife kapıyı kapattı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Çarşamba günü küme toplantısında ve toplantı sonrasında TBMM kulisinde minimum fiyata ait kritik açıklamalar yaptı.

Grup toplantısında Erdoğan, “Asgari fiyattan emeklilik düzenlemesine kadar gündemimizdeki öbür başlıkları da kısa müddette yoluna koyacağız” tabirlerini kullandı.

Asıl kritik açıklamalar ise TBMM kulisinde geldi. Erdoğan, “İşçi tarafının taban fiyatın 9 bin lira olması talebini nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna karşılık şunları söyledi:

Bakanımla, Patron Sendikası Lideriyle otururuz, konuşuruz, değerlendirmemizi yaparız. İnşallah güzel bir adım atarız, sonuca varırız. Herkesin her söylediğiyle adım atacak halimiz yok. Zira bizim sırtımızda küfe var. Sırtında küfe olmayanlar rahat konuşuyor fakat bizim sırtımızdaki küfe 85 milyonun taşındığı bir küfe. Bunların hepsini düşüneceğiz; eğitimden sıhhate, adaletten emniyete, ulaşımdan bütün altyapı üstyapı problemlerine kadar bunlar bir şeyle yapılacak değil mi? Doğal sırtında küfe olmayanlar bol bol atıp tutuyor.

Türk-İş’in resmi teklifi 9 bin TL olmuştu

İşçi, patron ve hükümet tarafından ortak karar ile 2023 yılı taban fiyatının belirlenmesi hedeflenen Taban Fiyat Tespit Komitesi’nin üçüncü toplantısı 20 Aralık’ta yapılmıştı.

Toplantının akabinde Türk-İş Lideri Ergün Atalay basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Ergün Atalay resmi tekliflerinin 9 bin lira olduğunu belirtti. Ergün Atalay bu sayının kabul edilmesi durumunda imzayı atacaklarını, aksi halde masaya oturmayacaklarını söyledi.

Atalay şunları söyledi: 20 gündür süren bir süreç, arkadaşlar üçüncü toplantıyı yaptılar. Beni de buraya çağırdılar. Türk-İş 40 yıldır bir araştırma yapıyor. Ayın birinde Türk-İş’in açlık hududu 7 bin 785 TL, yoksulluk sonu 10 bin TL. Bu türlü bir tabir kullanmıştık, bu tabir üzerinden 20 gündür Türk-İş’in teklifi 7 bin 785 TL dendi. Bizim bu vakte kadar hiçbir teklifimiz olmadı. Artık teklifi üstte Bakan Bey’e, Komite’ye söyledim. Türk-İş’in resmi teklifi 9 bin TL’dir. Verirlerse masaya oturur, görüşür imzalarız, vermezlerse bu problemin içinde olmayız.

İkinci toplantıda sayı konuşulmadı

Asgari Fiyat Tespit Kurulu’nun yeni yılda geçerli olacak taban fiyat sayısını belirleme çalışmaları kapsamında ikinci toplantısı 14 Aralık’ta yapıldı.

Toplantıda Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıkları ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) temsilcileri ekonomik bilgilere dair sunum yaptı.

Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığının mesken sahipliğinde, Çalışma Genel Müdürü Sadettin Akyıl başkanlığında toplanan komitede, patron heyetine TİSK Genel Sekreteri Akansel Koç, emekçi heyetine TÜRK-İŞ Genel Sekreteri Pevrul Kavlak başkanlık yaptı.

Basına kapalı yapılan toplantı yaklaşık 2,5 saat sürdü.

Toplantı sonrası açıklama yapan Pevrul Kavlak toplantıda sayı konuşulmadığını söyledi. TİSK Genel Sekreteri Akansel Koç da toplantıda patron takviyesi için taleplerini bir kere daha yinelediklerini tabir etti.

Bakanlığın anketinde beklentinin 7 bin 845 TL olduğu açıklandı

Komisyonun birinci toplantısında Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı yaptırdığı taban fiyat anketini taraflarla paylaştı, ankette personel ya da patron olmayan çeşitli mesleklerdekilerin 2023 yılı minimum fiyatı için ortak beklentisinin net 7 bin 845 lira olduğuna yer verildi.

İşçi, patron ve farklı mesleklerden oluşan vatandaşların oluşturduğu kamuoyuna 2023 yılı minimum fiyat beklentisinin sorulması üzerine, çalışanların minimum fiyat beklentisi 7 bin 500 TL’nin üzerindeyken, patronların minimum fiyat beklentisi 7 bin TL oldu. Emekçi ya da patron olmayan çeşitli mesleklerden oluşan vatandaşların oluşturduğu kamuoyunun ortak beklentisi ise 7 bin 845 TL oldu. Minimum fiyatla çalıştığını belirten emekçilerin taban fiyattan beklentisi de ortalama 7 bin 630 TL olarak hesaplandı.

‘Kırmızı çizgi’ açıklaması tartışma yaratmıştı

Komisyonda çalışanları temsil eden Türk-İş’in Lideri Ergün Atalay, görüşmeler başlamadan evvel kırmızı çizgilerinin 7 bin 785 TL olduğunu söyledi. Bunun üzerine pazarlık gücünü düşürdüğü eleştirisiyle kamuoyu Atalay’ın kelamlarına sert reaksiyon verdi. Atalay kelamlarının kamuoyunda reaksiyon çekmesi sonrasında yaptığı yeni açıklamada bu düzeyin pazarlığa başlama düzeyi olacağını belirtti.

Diğer sendikaların talebi ne olmuştu?

DİSK Lideri İstek Çerkezoğlu, tartışmalı ve eksik hesaplanan TÜİK bilgilerinde dahi enflasyonun yüksek 85,5 olduğunu, işçilerin enflasyonun yüzde 125 ile yüzde 140 ortasında gerçekleştiğini aktararak, “İnsanca bir taban fiyatın net 13 bin 200 lira olması gerekir“ dedi.

Asgari Fiyat Tespit Kurulu’nda yer almayan iki personel konfederasyonundan Hak-İş dört kişilik bir ailenin insanca yaşayacağı fiyatın belirlenmesi gerektiğine dikkat çekti.