Bakan Akar’dan ağır “savunma ve güvenlik” diplomasisi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatı doğrultusunda Akar’ın gerçekleştirdiği ağır diplomasi, global besin krizinin tahlilinde kıymetli rol oynayan “tahıl koridorunun” kurulması ve hava alanının kapanması nedeniyle Ukrayna’da kalan Türk Silahlı Kuvvetlerinin iki dev nakliye uçağı A400M’nin yurda dönmesine katkı sağladı.

AA muhabirinin derlediği bilgiye nazaran Akar, 2022’yi ağır savunma ve güvenlik diplomasisi ile geçirdi.

Aralarında ABD, Fransa, İtalya ve İspanya ile NATO üyelik süreçleriyle gündeme gelen Finlandiya ve İsveç’in savunma bakanlarının da yer aldığı çok sayıda mevkidaşıyla 141 yüz yüze görüşme gerçekleştiren Akar, 55 telefon görüşmesi yaptı, 9 ülkeye ziyarette bulundu.

Akar’ın savunma ve güvenlik diplomasisinde Ukrayna ve Rusya ortasındaki savaş da ağır biçimde yer aldı. Akar, bu kapsamda Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu, Ukrayna Savunma Bakanı Oleksii Reznikov ve Ukrayna Altyapı Bakanı Oleksandr Kubrakov ile birçok sefer hem telefonda hem yüz yüze görüştü.

“Kırmızı hat” diplomasisi

Savaş nedeniyle ortaya çıkan global besin krizinin önüne geçilmesi için Cumhurbaşkanı Erdoğan, Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin ve Ukrayna Devlet Lideri Volodimir Zelenskiy ile telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.

“Lider diplomasisi” yürüten Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatları doğrultusunda Akar da tahıl koridoru için ağır çalışmalar yaptı.

Bu kapsamda Akar’ın teşebbüsüyle Rusya ve Ukrayna savunma bakanlıkları ile “kırmızı hat” kuruldu. Savunma bakanlıklarından general rütbesindeki birer çalışanın görevlendirildiği “kırmızı hat” kapsamında direkt irtibat sınırları açık tutuldu.

Telefon diplomasisi ve ağır görüşmelerin akabinde Türkiye, Ukrayna, Rusya askeri heyetleri ile BM temsilcileri Kalender Kasrı’nda bir ortaya geldi.

Çalışmaların olumlu sonuç vermesinin akabinde Cumhurbaşkanı Erdoğan ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres riyasetinde 22 Temmuz’da Karadeniz Tahıl Teşebbüsü dokümanı imzalandı.

Belgenin imzalanmasının akabinde İstanbul’da Türkiye, Ukrayna, Rusya ve BM yetkililerinin vazife aldığı Müşterek Uyum Merkezi kuruldu, Ukrayna limanlarında bekleyen tahılın sevkiyatı için “tahıl koridoru” oluşturuldu.

Gıda krizinin aşılmasında kıymetli vazife üstlenen “tahıl koridoru” 29 Ekim’de Sivastopol’de gerçekleşen hücum sonrasında Rusya Federasyonu tarafından askıya alındı. Bunun üzerine Türkiye ağır diplomasi çalışmalarını sürdü ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, 2 Kasım’da yaptığı açıklama ile tahıl koridorunun yine açıldığı kamuoyuyla paylaşıldı.

“Koca Yusuf”lar yurda döndü

İnsani yardım götürmek ve Türk vatandaşlarını tahliye etmek için gittikleri Ukrayna’da hava alanının kapatılması nedeniyle Borispol Havaalanı’nda kalan Türk Silahlı Kuvvetlerine ilişkin iki “A400M” nakliye uçağının yurda dönmesinde de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ve onun talimatları ile Bakan Akar’ın gerçekleştirdiği ağır görüşme trafiği tesirli oldu.

Durumları yakından takip edilen, bakımları sistemli olarak yapılan dev nakliye uçakları en uygun kurallar oluşur oluşmaz 20 Aralık’ta yurda döndü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, telefonda hitap ettiği uçak çalışanına “Bu sorunlu anda, uçaklarımızı alıp getirdiniz, bundan ötürü sizleri milletim ismine tebrik ediyorum” diye seslenirken, Akar da “Uçaklarımız sağ salim yurda döndü ve bu kıssa problemsiz bir halde tamamlandı” açıklamasında bulundu.

Milli Savunma Bakanı Akar değerli görüşmeleri ortasında ABD Savunma Bakanı Lloyd James Austin ile yaptıkları da yer aldı. ABD’li mevkidaşıyla gerek telefonla gerekse yüz yüze görüşen Akar tarafından görüşmelerde, terörle çabanın yanı sıra ABD’den 40 F-16 Viper uçağı tedariki ve 79 uçağın modernizasyonu hususları da gündeme getirildi. Akar tedarik çalışmaları ile ilgili gazetecilere, “Artık ABD tarafından mevzunun olumlu bir biçimde sonuçlandırılmasını bekliyoruz.” açıklamasında bulundu.

İngiltere ve İtalya Savunma Bakanlarının iştiraki ile üçlü toplantı

Savunma ve güvenlik diplomasisi kapsamında Akar, 12 yıldan sonra birinci kez İsrail’den savunma bakanlığı seviyesinde gerçekleştirilen ziyarette İsrail Savunma Bakanı Benjamin Gantz ile de bir ortaya geldi. Bunun yanı sıra Akar, NATO üyelik süreci ile gündeme gelen İsveç ve Finlandiya savunma bakanları ile de başka ayrı görüştü. Akar görüşmelerinde, iki ülkenin de terör örgütünün provokatif hareketlerine karşı somut adımlar atması gerektiğini vurguladı.

Bakan Akar, İtalya ve İngiltere savunma bakanlarını İstanbul’da ağırladı. İtalya Savunma Bakanı Lorenzo Guerini ve İngiltere Savunma Bakanı Ben Wallace’nin iştirakiyle Bakan Akar’ın konut sahipliğinde İstanbul’da üçlü toplantı gerçekleştirildi. Toplantıda ülkeler ortasındaki savunma ve güvenlik hususlarının yanı sıra savunma sanayi, askeri eğitim işbirliği ile dünya ve bölgedeki son gelişmelere ait karşılıklı görüş alışverişinde bulunuldu.

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, Bulgaristan Savunma Bakanı Dragomir Zakov, Polonya Savunma Bakanı Mariusz Blaszczak, Romanya Savunma Bakanı Vasile Dincu, Ukrayna Savunma Bakanı Oleksii Reznikov ve Gürcistan Savunma Bakanı Juansher Burchuladze ile altılı videokonferans toplantısında da yer aldı. Türkiye’nin daveti ve koordinesiyle gerçekleştirilen toplantıda bölgesel savunma ve güvenlik hususları ele alındı.

Moskova’da kıymetli görüşme

Bunlarla birlikte Azerbaycan Savunma Bakanı Orgeneral Zakir Hasanov ve Gürcistan Savunma Bakanı Juansher Burchuladze’nin de katıldığı Gürcistan-Azerbaycan-Türkiye Savunma Bakanları Toplantısı’nın dokuzuncusu da Akar’ın konut sahipliğinde Kayseri’de gerçekleştirildi.

Bakan Akar, 2022’nin son günlerinde ise kıymetli bir görüşme gerçekleştirdi. Akar beraberinde Ulusal İstihbarat Teşkilatı (MİT) Lideri Hakan Fidan ile gittiği Rusya’nın başşehri Moskova’da Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu ve Suriye Savunma Bakanı Ali Mahmud Abbas ile iki ülkenin istihbarat liderleriyle bir ortaya geldi.

Söz konusu toplantı da Akar’ın yıl içinde gerçekleştirdiği kıymetli savunma ve güvenlik diplomasisi adımları ortasında yer aldı.