Minimum fiyat artırımı aşikâr oluyor! Taban fiyatın belirleneceği kritik toplantı başladı

2023 taban fiyat artırımıyla ilgili yeni bir gelişme yaşandı. Direkt 7 milyondan fazla çalışanı, dolaylı olarak ise tüm vatandaşları ilgilendiren yeni minimum fiyatı belirleme çalışmalarında sona gelindi. Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığındaki basına kapalı toplantıda, Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıkları ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) temsilcilerinden istenen ek bilgiler görüşülecek.

İşçi ve patron tarafının sayılar üzerinden pazarlıklarını yürüteceği toplantıda, yeni yılda geçerli olacak taban fiyat sayısının belirlenmesi bekleniyor.

TÜRK-İŞ Genel Sekreteri Pevrul Kavlak, toplantıya girişinde basın mensuplarının soruları üzerine, insanların umutla yeni sayısı beklediğini belirterek, “İnşallah onların umutlarını boşa çıkartmayacak bir sayı üzerinde uzlaşırız, üçlü mutabakat biçiminde imzalarız. İsteğimiz bu istikamette.” dedi.

Asgari fiyatta son durum

Komisyonda personel bölümünü temsil eden TÜRK-İŞ, öncelikle pazarlığın Açlık ve Yoksulluk Hududu Araştırmasının kasım ayına ilişkin açlık sonu verisi olan 7 bin 785 lira üzerinden başlamasını istiyor. Bunun yanında, refah hissesi ile enflasyona karşı satın alma gücünün korunmasını talep ediyor. Bu rakamsal talebin yanında, gelir vergisi dilimlerinin çalışanlar lehine düzenlenmesi ve sendikal örgütlenmenin önündeki manilerin kaldırılması da TÜRK-İŞ’in pazarlık masasına taşıdığı bahisler ortasında bulunuyor.

İşveren kesitini temsil eden Türkiye Patron Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) ise minimum fiyata dair sayı paylaşmamakla birlikte, temel olarak çalışanların ve patronların gözetildiği istikrarlı bir taban fiyattan yana tavır sergiliyor. Yeni taban fiyat sayısında, istihdamın korunmasını, yeni istihdam yaratılmasını ve işletmelerin rekabet gücünün dikkate alınmasını isteyen TİSK, taban fiyat patron takviyesinin 2023’te de sürdürülmesini talep ediyor.

Nakliyat-İş Genel Lideri Ali İstek Küçükosmanoğlu, basın açıklamasında, yaşanan ekonomik olaylar karşısında taban fiyatın kâfi düzeye gelmesini beklediklerini söyledi. Emekçilerden alınan vergi oranının yüzde 10’da sabitlenmesini talep eden Küçükosmanoğlu, “Asgari fiyatın, enflasyonun ve hayat pahalılığının yüksek olduğu periyotta alım gücünün en azından korunması için 14 bin 800 lira olmasını istiyoruz.” dedi.

Asgari fiyat artırımında 4 senaryo

Yüzde 45 artırım: Birinci senaryo net taban fiyatın 8 bin liraya çıkması. Net olarak yüzde 45 artırılan taban fiyat brüt 9 bin 412 liraya çıkıyor ve patrona maliyeti de 11 bin 59 lira oluyor.

Yüzde 50 artırım: İkinci senaryo yüzde 50 artışla 8 bin 250 liraya yükseltilmesi. Brüt fiyat 9 bin 706 liraya çıkıyor ve patrona maliyeti 11 bin 404 lira oluyor.

Yüzde 55 artırım: Üçüncü senaryo minimum fiyatın yüzde 55’lik artış ile 8 bin 500 lira düzeyine ulaşması. Bu durumda brüt fiyat 10 bin liraya, patrona maliyeti ise 11 bin 750 liraya yükseliyor.

Yüzde 60 artırım: Son senaryo ise net taban fiyatın yüzde 60 artışla 8 bin 750 liraya çıkarılması. Bu durumda brüt fiyat 10 bin 294 liraya, patrona maliyet ise 12 bin 95 liraya denk geliyor.

Asgari fiyat nasıl belirleniyor?

Asgari fiyatı, yasa gereği personel, patron ve hükümetten beşer temsilci olmak üzere 15 bireyden oluşan Minimum Fiyat Tespit Kurulu belirliyor. Kurul, Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanı tarafından toplantıya çağrılıyor ve yeni taban fiyatı belirleme çalışmaları kapsamında teamül üzerine aralık ayında dört defa toplanıyor.

Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği kurul, en az 10 üyenin iştirakiyle toplanıp oy çokluğuyla karar veriyor. Oyların eşitliği halinde liderin bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.

Asgari fiyat net 5 bin 500 lira

Asgari fiyat, bir personel için aylık brüt 6 bin 471 lira, vergiler ve kesintiler düştüğünde net 5 bin 500 lira 35 kuruş olarak uygulanıyor.

Asgari fiyatın patrona toplam maliyeti, bir emekçi için 7 bin 603 lira 43 kuruş. Bunun 6 bin 471 lirası brüt minimum fiyat, 1003 lira 1 kuruşunu toplumsal güvenlik primi, 129 lira 42 kuruşunu patron işsizlik sigorta primi oluşturuyor.